Το Εικοσάεδρο Ερρίφθη

Ναι, πολύ σωστά, το εικοσάεδρο και όχι ο κύβος, αφού στον κόσμο των Pen and Paper RPG (PnP RPG) το σημαντικότερο ζάρι, σε αντίθεση με τον τζόγο, είναι αυτό με τις 20 έδρες και όχι το παραδοσιακό με τις 6. Τα PnP RPG είναι μια μορφή ψυχαγωγίας κατά την οποία οι συμμετέχοντες (συλλογικά ανφερόμενοι ως “οι παίκτες”) πλάθουν φανταστικές περσόνες σε ένα κομμάτι χαρτί και έπειτα με τη φαντασία τους (και τη βοήθεια των σχετικών, κάθε φορά, κανόνων) αφηγούνται ιστορίες (παίζοντας τους πρωταγωνιστές, με την καθοδήγηση του εκάστοτε συντονιστή, ο οποίος χάιρει ποικιλίας ονομάτων, ανάλογα με το παιχνίδι, όπως Dungeon Master, Keeper και το ιδιαίτερα πρόδηλο, Storyteller) σε μια πληθώρα δυνατών κόσμων – από τον μεσαίωνα στη σύγχρονη εποχή (με ποικίλες αποχρώσεις της και επίπεδα ύπαρξης του υπερφυσικού), από τα φανταστικά σύμπαντα (και πολυσύμπαντα) βασισμένα στην σχετική λογοτεχνία (όπως τα βιβλία των J.R.R. Tolkien, Robert E. Howard, George R.R. Martin, Howard Phillips Lovecraft, Fritz Leiber και Michael Moorcock), μέχρι το διάστημα και ό,τι άλλο μπορεί να βάλει ο νους.

Όλη η ιστορία ξεκίνησε στις Η.Π.Α. το 1974, όταν οι Gary Gygax και Dave Arneson έδωσαν στον κόσμο την περίφημη πρώτη έκδοση του DUNGEONS & DRAGONS, ενός παιχνιδιού φαντασίας όπου οι παίκτες είχαν τη δυνατότητα να υποδύονται χαρακτήρες όπως νάνους, ξωτικά και άλλα πλάσματα της δυτικο-ευρωπαϊκής μυθολογίας και να παίζουν περιπέτειες εφάμιλλες των αγαπημένων τους βιβλίων φαντασίας. Στην πορεία το παιχνίδι έγινε, όχι απλά δημοφιλές, αλλά σημείο εκκίνησης για μια τεράστια βιομηχανία η οποία, αν και κάπως παραπαίουσα (όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ), εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι σήμερα. Το 1981 (δηλαδή έναν χρόνο πριν γεννηθώ), η Chaosium έβγαλε την πρώτη έκδοση του CALL OF CTHULHU, ενός παιχνιδιού βασισμένου στην μυθολογία υπερφυσικού τρόμου του H.P. Lovecraft, ενώ το 1991 η White Wolf έβγαλε το πρώτο RPG με κεντρικό θέμα τους βρικόλακες, τους λυκανθρώπους και γενικότερα τα πλάσματα της γοτθικής λογοτεχνίας τρόμου, σε ένα σύγχρονο αστικό περιβάλλον, το VAMPIRE: THE MASQUERADE. Αν και έκτοτε έχουν δημιουργηθεί εκτοντάδες, ενδεχομένως και χιλιάδες τίτλοι και σύμπαντα για RPG, τα τρία αυτά αποτέλεσαν τους τρεις θεμέλιους λίθους μιας ολόκληρης κουλτούρας δημιουργικής φαντασίας.

Θα μπορούσα να γράφω σελίδες επί σελίδων αναλύσεων σχετικά με την ιδιατερότητα των RPG, το μίγμα ηθοποιίας και συγγραφικής ικανότητας που τα χαρακτήριζε, καθώς και το πώς έχουν επηρεάσει και την ίδια τη λογοτεχνία, ακολουθώντας αντίστροφη πορεία από την αρχική τους, ώστε αντί να θρέφονται από τους κόσμους της, τα σενάρια που έπαιζαν ομάδες ανά τον κόσμο να γίνονται εξαιρετικά αγαπητές, best-seller σειρές φαντασίας. Ωστόσο ο στόχος μου εδώ δεν είναι να σας κουράσω με μια τεράστια ιστορική ανασκόπηση και ψευδο-ακαδημαϊκή φλυαρία: θέλω απλώς, με αφορμή μια προσωπική εμπειρία, να πω μερικά πράγματα για ένα hobby που άσκησε τεράστια επιρροή στη ζωή μου.

Τα RPG με συντρόφευαν σχεδόν επί καθημερινής βάσεως για σχεδόν 11 χρόνια, από τα 14 μέχρι τα 25 μου: όταν δεν βρισκόμουν με κάποια από τις παρέες που παίζαμε, το μυαλό μου έτρεχε με ιλιγγιώδεις ταχύτητες αναζητώντας την επόμενη ιστορία, πλάθωντας τους νέους χαρακτήρες που θα “στελέχωναν” τους πλούσιος φανταστικούς κόσμους στη διάθεσή μου, δημιουργώντας ακόμα και μερικούς δικούς μου κόσμους (αποσπασματικά προφανώς και στο μέτρο που ενδιέφερε την ιστορία στην οποία ήθελα να συμμετάσχουν οι παίκτες μου). Οι δε παρέες αυτές, όπως κάθε άλλο κοινωνικό σύνολο, είχαν το δικό τους μερίδιο από στενές φιλίες, παρεξηγήσεις και γενικά όλα εκείνα που συνιστούν το εκάστοτε (ανούσιο) ανθρώπινο δράμα. Στην πραγματικότητα όμως δεν ήταν αυτά που ευθύνονταν για το τέλος αυτής της οργιαστικά δημιουργικής εποχής. Σίγουρα, ύπήρξαν αρκετές περιπτώσεις (ειδικά σε μεγάλες συνάξεις, όπως αυτες που γίνονταν κάποτε στον Ε.Σ.Παι.Ρο) που οι συμμετέχοντες δεν κατάφερναν να αφήσουν τα προσωπικά τους “στην πόρτα” και έτσι το παιχνίδι εξελισσόταν σε μια “αλληγορία-επίλυση προβλημάτων” σχετικών με την πραγματική ζωή, καταστρέφοντας διαθέσεις και διαλύοντας παρέες.

Ωστόσο, η πραγματική αιτία πίσω από αυτό το “τέλος εποχής” είναι πολύ πιο πεζή, αν και έχει πολλά ονόματα: λέγεται ζωή, καθημερινότητα, υποχρεώσεις κι έτσι δίχως ιδιαίτερο δράμα,  τα ρεύματα απλά μας παρέσυραν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Εδώ και 3-4 χρόνια λοιπόν, η ενασχόλησή μου με τα RPG ήταν σχεδόν μηδενική, με εξαίρεση την περιστασιακή περατζάδα από την “Κάισσα” στην Καλλιδρομίου 8, από όπου και αγόραζα κάποιο βιβλίο λόγω νοσταλγίας και για να το διασώσω από την κατάληξη σε κάποια κούτα ή σκονισμένο ράφι. Τους τελαυταίους 6 μήνες βέβαια πάω πολύ συχνότερα, αφού τελειώνω τις δουλειές μου στον εκδοτικό οίκο Μετάιχμιο, αλλά θα επανέλθουμε σε λίγο. Χθες λοιπόν, συνέβησαν δύο πράγματα που με έκαναν να νοσταλγήσω τη δεκαετία του “σκληρού” Roleplaying και έπειτα να μελαγχολήσω: καταρχήν συνάντησα έναν παλιό φίλο ο οποίος ήταν ο πρώτος που με εισήγαγε στον κόσμο του MAGE: THE ASCENSION πριν από περίπου 10 χρόνια. Νοσταλγούμε εξίσου  αυτό που σήμερα είναι “οι παλιές καλές εποχές” και είχαμε να παραθέσουμε παρόμοιες εντυπώσεις για το γεγονός ότι τα RPG έχουν φθίνει δραματικά τα τελευταία χρόνια.

Δεύτερον, λίγο αργότερα βρέθηκα σε ένα άλλο στέκι όπου έχω να πατήσω ίσως 2 χρόνια, το “Fantasy Shop” στην 3ης Σεπτεμβρίου. Παλιότερα ήταν μια δεύτερη Μέκκα των RPG, με βιβλία από πολλούς εκδοτικούς, για διαφορετικά συστήματα και άφθονο ακόμα υλικό. Σημερα, τα ράφια που είναι αφιερωμένα στο συγκεκριμένο είδος είναι κάτι λιγότερο από τη μια εκ των βιβλιοθηκών μου (κάτι στις γραμμές του 180 cm x 200 cm) και είχε τίτλους από δύο μόλις εταιρείες. Ο υπάλληλος εκεί, επίσης παλιός γνωστός, μου εξήγησε ότι ουσιαστικά κι αυτά υπήρχαν κυρίως για συναισθηματικούς λόγους και ότι τα RPG δεν είχαν πια κίνηση. Τότε ήταν που μελαγχόλησα…

Το να εξηγήσω τη συνεισφορά των RPG στη δημιουργική σκέψη, την ανάπτυξη στρατηγικής αντίληψης, την εξάσκηση στη γραφή, την επαφή με την ηθοποιία (υπάρχουν και RPG τα οποία επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να κάνουν ζωντανές αναπαραστάσεις αντί λεκτικές περιγραφές, εν είδει αυτοσχέδιου θεάτρου) ακόμα και (σε ιδιαίτερες περιπτώσεις) τη θεραπευτική τους αξία, είναι εξίσου δύκολο και μακροσκελές με το να προσπαθήσω να δικαιολογήσω τη σημερινή κατάσταση. Φταίνε τα διαχειριστικά και προωθητικά λάθη των εταιρειών, φταίει η βαρεμάρα των εφήβων και η πρόωρη προσκόλλησή τους σε αντιστοίχου περιεχομένου παιχνίδια στον υπολογιστή; Το θέμα δεν είναι απλό και ήδη έχω επεκταθεί περισσότερο από όσο θα ενδιέφερε τον μη σχετικό (ή απλώς τον σώφρονα) αναγνώστη. Θα ήθελα απλώς να κλείσω με μια κάπως πιο ελπιδοφόρο παρατήρηση.

Η πύλη για το συγκεκριμένο hobby (στην Ελλάδα πάντα) ήταν τα πάσης φύσεως επιτραπέζια παιχνίδια, τα οποία κάποτε οδήγησαν ορισμένα από τα παιδιά που τα έπαιζαν να ανακαλύψουν το HERO QUEST, το DRAGON GAME SYSTEM και ενδεχομένως ένα-δυο άλλα που πια δεν θυμάμαι καθόλου. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι τα επιτραπέζια αρχίζουν και γνωρίζουν μια νέα άνθηση, με εταιρείες όπως η κορυφαία του χώρου, Fantasy Flight Games να βγάζουν παιχνίδια που πατούν στις ίδιες λογοτεχνικές βάσεις με τα RPG (ARKHAM HORROR, AGE OF CONAN, DESCENT) και τα οποία παιχνίδια έχουν φανατικές, εκτεταμένες κοινότητες παγκοσμίως. Έτσι θέλω, αφελώς ίσως, να πιστεύω ότι η ιστορία δεν θα παραβεί ειδικά εδώ τον κανόνα της επανάληψης και όσοι και όσες παίζουν αυτά τα επιτραπέζια, κάποια στιγμή θα πουν: “Κι αν δεν είχαμε το ταμπλώ; Αν είχαμε τη δυνατότητα να κάνουμε τα σενάρια αυτών των επιτραπέζιων πιο διαδραστικά ή να φτιάξουμε δικά μας;” Οι ίδιες αυτές φράσεις γέννησαν τις προηγούμενες γενιές Roleplayers και ίσως εγκυμονούν ακόμα τις απεριόριστες δυνατότητες που θα γευτεί μια νέα.

Εγώ πάντως είμαι αρκετά τυχερός ωστε να έχω βρει μια παρέα με την οποία έχουμε τη διάθεση να δοκιμάσουμε μερικούς από τους πιο δύσκολους και περίπλοκους τίτλους που έχουν κυκλοφορήσει, θεσπίζοντας μια ημι-τακτική βραδιά αφιερωμένη σε αυτήν τη δραστηριότητα. Έτσι σκέφτομαι από καιρό σε καιρό να postάρω κριτικές για τα επιτραπέζια που δοκιμάζουμε, παρέχοντας ένα παράθυρο στον κόσμο αυτό, για τον όποιο ενδιαφερόμενο.

Α.Μ.

1 Comment

  1. July 14, 2010 at 03:43

    […] ώρα να ξεκινήσουμε σιγά-σιγά αυτό που ανέφερα στο “Το Εικοσάεδρο Ερρίφθη” (ναι, το ξέρω, πάει καιρός), δηλαδή την παρουσίαση […]


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: