Παραμυθήκη #2.1: Ελεγεία Βαρβάρων – Οι Θεοί

Καλημέρα σας και πάλι. Πάει ένας μήνας και κάτι από την πρώτη Παραμυθήκη, η οποία με χαρά μου είδα ότι βρήκε  θετική ανταπόκριση. Δυστυχώς, ο Φλεβάρης ήταν από πολλές απόψεις μήνας των παθών (καλώ και κακών), ειδικά φέτος (“θα έρθουν χρόνια δίσεκτα” – από τον ένα ειρωνικό συνειρμό στον άλλο σκοντάφτω) κι έτσι διάφορα παραμυθιακά που θέλω να γράψω παραμένουν στο – ταχέως οδεύον προς φρακάρισμα – συγγραφικό μου ψυγείο.

Ωστόσο, τώρα που λάσκαρε λιγάκι το πράμα (μέχρι να ξανασφίξει ή να μου λασκάρει κάποια βίδα – ό,τι έρθει πρώτο), θα ήθελα να επιχειρήσω το δεύτερο installment της Παραμυθήκης. Στη σημερινή δε περίπτωση, δράττομαι της ευκαιρίας να μιλήσω για ένα από τα αγαπημένα μου αφηγηματικά είδη, εμπνεόμενος από κάτι συγκινητικό που είπε μια από τις συμμαθήτριές μου στη Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης. Είχαμε μάθημα με την Ανθή Θάνου, η οποία μας έβαλε (ανάμεσα σε πολλά άλλα) να περιγράψουμε ανά δύο ο ένας τον άλλο, εν μέρει από όσα ξέραμε, εν μέρει χρησιμοποιώντας τη φαντασία μας. Η περιγραφή της συγκεκριμένης φίλης ήταν η ακόλουθη: “Τον φαντάζομαι σε κάποια κρύα, βορινή χώρα όπου έχει σχεδόν πάντοτε ημίφως. Βρίσκεται μέσα σε μια γιγάντια, σκοτεινή βιβλιοθήκη, κρατώντας ένα και μοναδικό κερί, ψάχνοντας ένα βιβλίο. Μόλις το βρει, το ανοίγει επιτόπου και αρχίζει να το διαβάζει, καθώς το κερί στάζει και του καίει τα δάχτυλα, αλλά εκείνος το αγνοεί, τελείως απορροφημένος από το περιεχόμενο του τόμου”.

Πέραν του ότι είναι ένας από τους ομορφότερους και πιο εύστοχους τρόπους που με έχει περιγράψει ποτέ κανείς, εκείνη τη στιγμή έκανα ταυτόχρονα έναν συνειρμό από το μάθημα της Μάνιας Μαράτου, που μας είχε μιλήσει για τα Rasha (μια ινδική ταξινόμηση ποιότητας, υφής των εικόνων, αν μπορεί κανείς να το πει τόσο επιγραμματικά) – για μένα η συγκεκεκριμένη περιγραφή εμπίπτει στο λεγόμενο “Μυστηριακό” Rasha και θα ομολογήσω ότι ανατρίχιασα (πιθανότατα κοκκίνησα κιόλας, αλλά οι συμμαθήτριές μου είχαν την ευγενή καλοσύνη να μην το σχολιάσουν).

Σταματώντας το αυτάρεσκο – θα μπορούσε να πει κανείς – λογύδριο, επιστρέφω στο θέμα. Το αγαπημένο μου λοιπόν αφηγηματικό είδος, αν δεν κατέστη ήδη εκνευριστικά σαφές, είναι αυτό που αποκαλώ “Μυθολογίες του Βορρά” ή, χαριτολογώντας “Βαρβαρικές Μυθολογίες”. Ο λόγος για τα εισαγωγικά είναι ότι, οι συγκεκριμένες μυθολογίες, προέρχονται κυρίως από τις σκανδιναβικές χώρες και τη Γερμανία, η οποία είναι ουσιαστικά στην Κεντρική Ευρώπη και άλλωστε από όλες αυτές είναι βορειότερα η πατρίδα των Inuit. Εν προκειμένω λοιπόν, αναφέρομαι στη μυθολογία των προσδιορισμένων ως “Βορείων Βαρβάρων” από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, μέχρι περίπου το 1000 μ.Χ. (πάλι, δεν είναι 100% ακριβές, αλλά ας μην διυλίζω τον κώνωπα).

Πρόκειται για τις μυθολογίες γύρω από τον Odin ή Wotan, τον Thor ή Donner (σημείωση: ξέρατε ότι η λέξη Thursday ή Donnerstag, στα Γερμανικά, σημαίνει “Ημέρα του Thor”;), τον Loki ή Loge, την Asgard, το Niflheim, τις Βαλκυρίες, θεούς και πλάσματα των Εννέα Κόσμων του Yggdrasill και φυσικά, τους Νάνους.

Οι Νάνοι, οι οποίοι ζούσαν ως πτωματοσκούλήκα στο κορμί του Γίγαντα Ymir, από το οποίο φτιάχτηκε ο κόσμος, οι Νάνοι οι μεγάλοι τεχνίτες που έφτιαξαν τα όπλα και τους θησαυρούς των θεών, οι Νάνοι που αποτελούν μια από τις πιο συγκινητικές μορφές στον κόσμο του J.R.R. Tolkien. Όσοι με ξέρουν μεδιούν, γνωρίζοντας τη μεγάλη συμπάθεια που έχω γι’ αυτά τα μυθολογικά πλάσματα, ίσως επειδή διάβασα σε ηλικία 9 ετών το HOBBIT και η φιλία του στρυφνού, πλην γενναίου Βασιλιά Νάνου, Thorin Oakenshield (Θόριν Δρυάσπις), με τον διακριτικό, ακόμα και φοβιτσιάρη Bilbo Baggins, που θα γίνει ήρωας παρά τη θέλησή του, είναι από τις πιο συγκινητικές στα βιβλία φαντασίας. Ίσως, επειδή κάθε φορά που διαβάζω τα λόγια εκείνα, που ανταλλάζουν στο νεκροκρέβατο του Thorin:

“Έχε γεια καλέ μου κλέφτη.”

“Έχε γεια, Βασιλιά Κάτω από το Βουνό!”

…νοιώθω την ανάγκη να σφουγγίσω τα μάτια μου.

Παρασύρομαι όμως. Οι μυθολογίες του Βορρά έχουν αυτό το στοιχείο του άκρατου, βάρβαρου, σχεδόν ωμού και ενίοτε παράλογου ηρωισμού, από το οποίο δεν αποκλίνουν παρά σπάνια. Στην Ελληνική Μυθολογία, αγαπητή για τελείως άλλους λόγους, υπάρχουν, τρόπον τινά, μυθολογικές γενιές, ξεκινώντας από τους θεούς, περνώντας από τους ήρωες της κλίμακας του Ηρακλή, έπειτα σε αυτούς του Τρωικού Πολέμου και τελικά στης Οδύσσειας, με τον Οδυσσέα να είναι από τους τελευταίους ήρωες που έχουν άμεση σχέση και συνδιαλλαγή με τους θεούς και τον Τηλέμαχο να φτάνει στο μοτίβο του “καθαρά ανθρώπου”, του θεοσεβούμενου και έντρομου μπρος στη θεϊκή παρουσία. Είναι μια πιθανώς απλοϊκή ανάλυση (μάλλον το σωστότερο είναι “αίσθηση”, καθότι δεν μπορώ να πω πως το έχω πραγματικά αναλύσει εγώ ο ίδιος – έχω ακούσει αρκετά πράγματα από ανθρώπους που ξέρουν πολύ περισσότερα και έχω σκεφτεί ορισμένα άλλα), αλλά στις μυθολογίες του Βορρά, τα πάντα μένουν, το λιγότερο, στο ηρωϊκό μέγεθος του Ηρακλή. Ίσως βέβαια να είναι κατάλοιπο όλης αυτής στης αίσθησης που έχουν οι Μεσογειακοί Λαοί για τον Βορρά, το Πάνω Άκρο του Κόσμου, από όπου προέκυψε το όνομα και οι μύθοι της Υπερβορέας. Ίσως εν τέλει να μου αρέσουν απλά τα παράξενα ονόματα και η Metal μουσική.

Σε κάθε περίπτωση, οι συγκεκριμένες μυθολογίες έχουν μια ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου και έχουν εμπνεύσει μερικά εκπληκτικά βιβλία, μουσικά κομμάτια και φυσικά, επικές αφηγήσεις.

Μουσική

Therion: “Schwarzalbenheim” (The Secret of the Runes).

Ο συγκεκριμένος δίσκος των Therion είναι ολόκληρος αφιερωμένος στην κοσμολογία των Νορβηγών, ανακατεύοντας και μερικά στοιχεία από την γερμανική εκδοχή της (εξού και το όνομα του κομματιού, “Το Βασίλειο των Μαύρων Ξωτικών”, είναι στα Γερμανικά, ενώ, παραδείγματος χάριν, στα Σουηδικά θα ήταν “Svartalfheim” – στη νορβηγική μυθολογία οι Νάνοι αποκαλούνται “Μαύρα Ξωτικά” και τα Ξωτικά που μας έχει συνηθίσει ο Tolkien, “Ξωτικά του Φωτός”). Ο δίσκος ξεκινά με το Ginnungagap, το Πρωταρχικό Χάος κι έπειτα παίρνει με τη σειρά τους κόσμους που είναι καρφωμένοι στα κλαδιά του Yggdrasil, του Κοσμικού Δένδρου: Midgard (Βασίλειο των Θνητών), Asgard (Βασίλειο των Θεών Aesir), Jotunheim (Βασίλειο των Γιγάντων του Πάγου), Schwarzalbenheim (Βασίλειο των Μαύρων Ξωτικών), Ljusalfheim (Βασίλειο των Ξωτικών του Φωτός), Muspelheim (Βασίλειο των Γιγάντων της Φωτιάς), Niflheim (Βασίλειο των Νεκρών που δεν πέθαναν ηρωικά), Vanaheim (Βασίλειο των Θεών Vanir), Helheim (Βασίλειο της Hel, της Θεάς των Νεκρών). Ο δίσκος κλείνει με το “The Secret of the Runes”, την ιστορία πώς ο Odin απαγχόνισε τον εαυτό του στα κλαδιά του Yggdrasil, μέχρι να αποκτήσει τη γνώση των ρούνων, δηλαδή της γραφής και επομένως της μαγείας. Αν εξακολουθείτε να διαβάζετε μετά από όλα αυτά, μπορείτε να πάτε εδώ για να δείτε τους στίχους των τραγουδιών, στο πρωτότυπο και μεταφρασμένους, μαζί με κάποιες επεξηγήσεις.

Blind Guardian: “Valkyries” (At the Edge of Time)

Αυτό το τραγούδι είναι ουσιαστικά η προσευχή του πολεμιστή στις Βαλκυρίες και τον Odin, να έρθουν και να τον πάρουν στη Valhalla, “Τα Δώματα των Σκοτωμένων”, μόλις πεθάνει. Στα δώματα αυτά έμπαιναν μόνο όσοι είχαν πεθάνει στη μάχη και περνούσαν την αιωνιότητα πλάι στους θεούς πίνοντας, τραγουδώντας και παλεύοντας για διασκέδαση. Οι Βαλκυρίες είναι οι ψυχοπομποί που μεταφέρουν τους πολεμιστές αυτούς στην Asgard, στο Βασίλειο των Θεών, όπου μισοί στην πραγματικότητα πάνε στη Valhalla του Odin και μισοί στο Folkvangr, το οποίο διαφεντεύει η Freyja. Το σημαντικό είναι ότι όλοι αυτοί οι πολεμιστές, μαζί με τους ήρωες των νορβηγικών και γερμανικών μύθων, θα παλέψουν στο πλευρό του Odin κατά το Ragnarok, ή Götterdämmerung, το “Λυκόφως των Θεών”.

E Nomine: “Drachengold” (Das Beste Aus… Gottes Beitrag und Teufels Werk)

Σας παραθέτω απλά τη μετάφραση των όσως πρακτικά αφηγείται η ανδρική φωνή:

Πάει καιρός από τότε που οι λαοί ψηλά, στη Βόρεια Ευρώπη, ήταν δεμένοι με τους παλαιούς Θεούς τους. Ο Odin, ο Πατέρας Όλων, ο πιο κραταιός από τους Θεούς, είχε το θρόνο του στη Valhalla και στο πλευρό του στεκόταν ο γιος του, ο Thor. Πέρασαν χιλιάδες χρόνια και στο διάβα τους γεννήθηκαν πολλοί θρύλοι αιματηρών αφαγών, παθιασμένης εκδίκησης, ζωής, θανάτου και αθάνατων ηρώων. Καμιά όμως δεν ήταν τόσο σκληρή και θλιβερή, όσο εκείνη των περήφανων Νάνων και του καταραμένου χρυσού του Δράκοντα“.

Είναι κατά κάποιο τρόπο η εισαγωγή στο ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΩΝ ΝΙΜΠΕΛΟΥΝΓΚ, την πρώτη ιστορία που αφηγείται ο Richard Wagner στην επική του τετραλογία από όπερες, βασισμένη στις δύο αδελφές μυθολογίες.

Βιβλία

Θα πρέπει να ομολογήσω ότι, δυστυχώς, ένα από τα καλύτερα και πληρέστερα βιβλία που έχω διαβάσει για τις Μυθολογίες του Βορρά, πιθανότατα δεν εκδίδεται πλέον. Πρόκειται για την ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ των Εκδόσεων Πάπυρος, του 1964, μεταφρασμένη από το MYTHOLOGIES της Larousse. Βρήκα ωστόσο μια άλλη μυθολογική εγκυκλοπαίδεια της Larousse, του 1987, την οποία μπορείτε να κατεβάσετε εδώ. Το ενδιαφέρον είναι ότι, μια εξαιρετική πηγή ιστοριών γύρω από το νορβηγικό πανθεον, είναι ορισμένα comics τηε Marvel και ένα της Dark Horse, τα οποία και σας παραθέτω:

THOR: AGES OF THUNDER (Matt Fraction, Patrick Zircher, Khari Evans, Marvel Comics, 2008). Αναφέρεται στην εποχή πριν η Asgard οχυρωθεί ενάντια στους Γίγαντες των Πάγων και στις δολοπλοκίες του Loki που είχαν σαν αποτέλεσμα η Θεά Idunn, εκείνη που έδινε στους θεούς τα χρυσά μήλα της νιότης, να κινδυνέυει ή να γίνεται σύζυγος κάποιου γίγαντα. Έχω κάνει μια πιο εκτενή περιγραφή και ανάλυση εδώ. (Μπορείτε να το κατεβάσετε σε μορφή CBR εδώ. Θα χρειαστείτε και το σχετικό πρόγραμμα από εδώ).

THOR: REIGN OF BLOOD (Matt Fraction, Patrick Zircher, Khari Evans, Marvel Comics, 2008). Μιλά για έναν από τους ατέρμονους χειμώνες που έπληξαν τον κόσμο λόγω των Γιγάντων των Πάγων, καθώς και για το τέχνασμα που επιστράτευσε ο Loki για να τους εξευμενίσει. Πρόκειται από τη μία για παραλλαγή στα δώρα των Νάνων προς τους Θεούς και από την άλλη έχει την ιστορία πώς η Θεά Idunn (ή Freyja) πλάγιασε με τρεις Νάνους αδελφούς, με αντάλλαγμα το πιο όμορφο περιδέραιο στους Εννεά Κόσμους. (Μπορείτε να το κατεβάσετε σε μορφή CBR εδώ).

Τα δύο πιο πάνω συμπληρώνονται σε μια τριλογία με το THOR: MAN OF WAR, αλλά το συγκεκριμένο αποκλίνει αρκετά από την παραδοσιακή μυθολογία και προσεγγίζει τη μυθολογία της Marvel Comics για τον Thor.

THOR: THE TRIALS OF LOKI (Roberto Aguirre-Sacasa, Sebastian Fiumara, Michel Lacombe, Marvel Comics, 2011). Μερικές από τις πιο εικονικές ιστορίες της νορβηγικής μυθολογίας, δοσμένες με εξαιρετική προσοχή στο μύθο, πολύ όμορφο και ταιριαστό σχέδιο και μια ενδιαφέρουσα οπτική πάνω στο πώς ο Loki παίζει το ρόλο του πονηρού, του εξαπατητή, του επίβουλου, επειδή αυτό το ρόλο οφείλει να γεμίζει στην κοσμική τάξη πραγμάτων. (Μπορείτε να κατεβάσετε τα τεύχη από torrent σε μορφή CBR εδώ).  Σας προτείνω πάντως να αγοράσετε τη συλλογική, σκληρόδετη έκδοση από εδώ. Είναι ντυμένη με πράσινο ψευδοδέρμα και θα σας έρθει γρήγορα, δίχως επιπλέον κόστος για μεταφορικά. Το λέω καθαρά γιατι πραγματικά το θεωρώ αριστούργημα.

THE RING OF THE NIBELUNG (P.Craig Russell, Lovern Kindzierski, Dark Horse Comics). Πρόκειται για μεταφορά της επικής, οπερατικής τετραλογίας του Richard Wagner σε comics, από έναν ασύγκριτο μάστορα του είδους. Είναι ουσιαστικά η Τευτονική (Γερμανική) εκδοχή μιας σειράς μύθων, δεμένων μεταξύ τους σε μια συνολική saga η οποία κλέινει τον Κύκλο της Δημιουργίας. (Μπορείτε να δείτε ένα preview εδώ, και δυστυχώς, από ότι βλέπω, μπορείτε πλέον να βρείτε τη συνολική έκδοση μόνο στα Ελληνικά, από εδώ).

Υπάρχουν φυσικά πάρα, μα πάρα πολλές πηγές επί του θέματος. Εγώ απλά σας έδωσα μια σχετικά εύληπτη λίστα από πράγματα που έχω στη βιβλιοθήκη μου και φυσικά, ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και o  δαιδαλώδης, χαώδης τόπος αναζήτησης που λέγεται internet. Θα σας αφήω με αυτά όμως, διότι το συγκεκριμένο post έχει ήδη γίνει εξωφρενικά μεγάλο και πρόκειται να ακολουθήσει δεύτερο επί του θέματος, εστιάζοντας στους θνητούς ήρωες.

Μα το πυρρό σίδερο των Νάνων, καλό σας απόγευμα,

Α.Μ.

1 Comment

  1. June 6, 2012 at 04:51

    […] την οποία δυστυχώς δεν έχω καταφέρει να ανανεώσω από τον Μάρτιο, λόγω τραγικής έλλειψης χρόνου. Η ιδέα είναι η παρούσα […]


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: