Μια-Δυο Ιστορίες για τον Παναγιώτη

Αυτές τις μέρες βρισκόμουν κάπου μεταξύ έλλειψης χρόνου και κωλυσιεργίας, μέχρι να πάρω απόφαση να γράψω το Παραμυθόγραμμα του μήνα. Συνήθως προσπαθώ να μην είναι μια ξερή λίστα με δρώμενα, αλλά να συνοδεύεται κι από μερικές κουβέντες, μερικές σκέψεις σχετικά με τα παραμύθια, τον κόσμο τους και τον δικό μας. Συχνά, η κούραση, η πίεση ή η ακεφιά δυσκολεύουν τις λέξεις να βγουν από μέσα μου, σαν να έχουν στερέψει, ενώ η μεγάλη χαρά ή η μεγάλη λύπη τις κάνουν να αναβλύζουν. Δυστυχώς, αυτή τη φορά τα λόγια έρχονται αβίαστα – δυστυχώς, γιατί μ’αυτά θα κατευοδώσω για τελευταία φορά κι εγώ τον Παναγιώτη Κούλελη, που ξεκίνησε το ταξίδι του για τη Χλωμή Ακτή…

Δεν μπορώ να να ισχυριστώ πως ήξερα καλά τον Παναγιώτη – σίγουρα πολύ λιγότερο από τους οικείους, τους κοντινούς του φίλους και άλλους πολλούς από το χώρο της μουσικής και της αφήγησης. Ωστόσο, τον Παναγιώτη και την Ανθή τους γνώρισα σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής μου κι έκτοτε, όσες φορές τους συνάντησα, έχουν καταγραφεί στο μυαλό μου υπό εκείνο το πρίσμα που κάνει τα πάντα πιο ζωηρόχρωμα και λαμπερά, το πρίσμα εκείνο που αντί να ακριβολογεί για το παρελθόν, κρατά τις εικόνες ζωντανές σε ένα αέναο παρόν. Αυτό κρατώ από τον Παναγιώτη, μερικές ιστορίες που θα μοιραστώ εδώ μαζί σας.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Είναι 2010 και δεν πάει πολύς καιρός που έχω χάσει την πίστη μου στην ανθρωπότητα, έχοντας κατόπιν περάσει περίπου ενάμισι χρόνο βαθιάς κατάθλιψης κλεισμένος στο σπίτι (εκτός από όταν ήταν απολύτως ανγκαίο να βγω για κάποια δουλειά). Κάπως, έχω βρεθεί στη Τζια, στην 8η Γιορτή Παραμυθιών κι είναι λες και άνοιξε ξαφνικά μια πόρτα για την Αυλή των Θαυμάτων. Ανάμεσα στους πολλούς ανθρώπους που βλέπω για πρώτη φορά να αφηγούνται, που γνωρίζω, που με καλωσορίζουν με μια πρωτόγνωρη, ανεπιτήδευτη οικειότητα, είναι μια μικροσκοπική κυρία και ο – φαινομενικά δίπλα της – γιγάντιος μουσικός που συνοδεύει τις αφηγήσεις της και μαζί τραγουδούν για τη θάλασσα, για ξωθιές και για δράκους – είναι η Ανθή και ο Παναγιώτης. Είναι τόσο διαφορετικοί, αλλά ταυτόχρονα σαν δυο εφαρμοστά κομμάτια παζλ κι έτσι όταν η Ανθή μου λέει: “Από ‘δω ο Παναγιώτης, ο σύντροφός μου στις αφηγήσεις και στη ζωή”, είναι μια από τις φορές σ’ εκείνο το ταξίδι που σκέφτομαι πως, τελικά, ίσως ο άξονας του κόσμου να είναι ακόμα στη θέση του.

Στο ίδιο εκείνο ταξίδι, ένα βράδυ καθόμαστε 4-5 νοματαίοι έξω από τον ξενώνα όπου φιλοξενούνται πολλοί από τους παραμυθάδες. Δεν θυμάμαι ποιοι άλλοι είναι εκεί αρχικά, αλλά βλέπω τον Παναγιώτη και τον Peter Chand να τα λένε εύθυμα και χειρονομώντας έντονα, παρόλο που ο Παναγιώτης δεν μιλάει γρυ Αγγλικά. Κάποια στιγμή ο Παναγιώτης μου φωνάζει: “Αντρέα, έλα μωρέ εδώ που τα μιλάς τα Εγγλέζικα να μπορέσουμε να συνεννοηθούμε”. Λίγο αμήχανος αρχικά, πηγαίνω και πολύ σύντομα συνειδητοποιώ ότι οι δυο τους έχουν αρχίσει ν’ ανταλλάζουν πικάντικες ιστορίες και σόκιν ανέκδοτα! Μία λέει ο ένας, μία ο άλλος κι εγώ στη μέση να μεταφράζω, να  έχω αρχίσει να δακρύζω από τα γέλια, καθώς όλο και το χοντραίνουν, προσπαθώντας να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλο. Δεν περνάει πολλή ώρα πριν μαζευτεί κάμποσος κόσμος γύρω τους και κάποτε τη μεταφραστική σκυτάλη παίρνει η Βασιλεία Βαξεβάνη. Καθόμαστε εκεί ίσαμε 3 ώρες, πριν αφηγητές κι εθελοντές πείσουν τους εαυτούς τους να πάνε για ύπνο, για ν’ ανταπεξέλθουν στο βάρβαρο ξύπνημα της επόμενης μέρας.

Είναι 11 Φεβρουαρίου 2012 και είμαι μαθητής στη Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης. Πλησιάζουν Απόκριες κι η Ανθή με τον Παναγιώτη έχουν έρθει στο Μουσείο Νεώτερης Κεραμεικής για να κάνουν την παράσταση “Φτου Πιπέρ: Λαϊκά Γαμοτράγουδα και Πιπεράτα Παραμύθια”. Έχω ξανακούσει τον Παναγιώτη να τραγουδάει και να παίζει διάφορα μουσικά όργανα, όμως είναι η πρώτυη φορά που τον βλέπω να χρησιμοποιεί τόσα διαφορετικά, με τόση μαεστρία και να ψέλνει ύμνους με… αλλαγμένα λόγια δίχως να τον πιάνουν χαχανητά. Σκέφτομαι, μεταξύ άλλων, πως αν δεν κινδύνευε να τον αφορίσει κανένας για τους στίχους, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ψάλτης. Η ευκολία με την οποία περνάει από το ένα στο άλλο, όργανα και τραγούδια, πρώτη φορά καθιστά τόσο σαφές στο μυαλό μου πόσο ταλαντούχα είναι αυτή η λαΙκή ψυχή.

Είναι Ιούλιος του 2012 και με τις συμμαθήτριες από τη Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης είμαστε εθεολοντές στη 10η Γιορτή Παραμυθιών. Ο Παναγιώτης τραγουδάει κι η Ανθή αφηγείται στην έναρξη, στο Πνευματικό Κέντρο της Κορησσίας. Η Ανθή αφηγείται Χίλιες και Μία Νύχτες κι ο Παναγιώτης τη συνοδεύει με τη μουσική του, με φόντο τις πέτρες της Ιουλίδας. Ωστόσο, το πιο αξιομνημόνευτο σχετικά με τον Παναγιώτη γίνεται σε έναν πορτοκαλεώνα, όπου λαμβάνουν χώρα οι Κύκλοι Αφήγησης. Πηγαίνοντας από κύκλο σε κύκλο λέει τις πικάντικες ιστορίες του, κάνοντας τους πάντες να γελάνε και κάποτε έρχεται και κάθεται (σε μια καρέκλα που για κάποιο λόγο στη μνήμη μου θυμίζει θρόνο) στον multilingual κύκλο, όπου οι αφηγήσεις γίνονται ξενόγλωσσα. Αυτός ο φοβερός τύπος, ο Παναγιώτης Κούλελης, που πριν από δυο χρόνια με φώναξε να του μεταφράσω, κάθεται και λέει μια ιστορία στα Αγγλικά – όλοι τον καταλαβαίνουν και όλοι γελάνε κι εγώ θαυμάζω για μια ακόμη φορά τη δύναμη της ρήσης “δεν έχει σημασία τι λες, αλλά πώς το λες”.

Έτσι θυμάμαι τον Παναγιώτη – με μια σωρεία επιθέτων που μπορούν να συνοψιστούν σε μία και μόνο λέξη: “ψυχάρα”. Σε όσους και όσες τον ξέρετε, πιθανότατα πολύ καλύτερα απ’ ό,τι εγώ, δεν μπορώ να σας πω να μην κλάιτε. Έχουμε ανάγκη να κλαίμε, για να μην μένει μέσα μας μαζεμένη η πίκρα, να βγαίνει ρέοντας παρά να μένει και να σκληραίνει, σφίγγοντας τα σωθικά μας. Θέλω να πιστεύω όμως πως, στην άλλη άκρη αυτού του ταξιδιού, τον περιμένουν με πονηρά χαμόγελα οι Μουσικοί της Βρέμης, ο Ντέντε Κορκούτ και ο Κογιότ – ανάμεσα στα άλλα, ήταν πάντα και δικός τους.

Καλό Ταξίδι Παναγιώτη,

Α.Μ.

Υ.Γ. Παραμυθόγραμμα άλλη μέρα. Δεν μου πάει η καρδιά…

2 Comments

  1. τζενη κουφοπουλου said,

    June 5, 2014 at 09:53

    Καλημέρα σε όλους, Αντρέα με συγκίνησες με τη “ρέουσα”πίκρα σου, και χωρίς να ξέρω το παλληκάρι, λυπάμαι βαθιά όταν φεύγουν νέοι, χαρισματικοί,σμιλεμένοι απ’το χέρι της τέχνης και όχι μόνο, δεν υπάρχουν λόγια ν’ακουμπήσουν τον πόνο….εύχομαι μόνο να έχουν δύναμη οι αγαπημένοι του, τώρα κατοικεί μόνο στην ψυχή τους.

  2. July 5, 2014 at 12:16

    […] σας, όποιοι, όποιες, όπου κι αν είστε. Με τα διάφορα στενάχωρα, ταξιδιωτικά και δημιουργικά, το Παραμυθόγραμμα του […]


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: