ΚΟΡΑΚΙ ΣΕ ΑΛΙΚΟ ΦΟΝΤΟ, του Λευτέρη Κεραμίδα

Κοράκι σε άλικο φόντο (Γιοί της στάχτης, #1)Κοράκι σε άλικο φόντο by Ελευθέριος Κεραμίδας
My rating: 5 of 5 stars

Μετά από πολύ καιρό, πολύ τριβέλισμα και με την παρεμβολή άλλων βιβλίων, εργασιών κλπ κλπ, επιτέλους ολκλήρωσα το βιβλίο του Λευτέρη Κεραμίδα!

Θα πω καταρχήν το εξής: ο ψυχαναγκαστικός με τις λεπτομέρειες αναγνώστης, θα κάνει κάμποσο καιρό να το τελειώσει (εντάξει, μάλλον όχι όσο εγώ), διότι έχει τόσους χαρακτήρες, τόσο λεπτά πλεγμένους μεταξύ τους, τόσα αλληλένδετα γεγονότα, τόσα επίπεδα αποκαλύψεων, που αναμενόμενα κανείς γυρνάει πίσω ξανά και ξανά ώστε να επιβεβαιώσει τις ποικίλες υποψίες που του γεννιούνται και να εκτιμήσει την εκπληκτική λεπτομέρεια στη δομή της ιστορίας.

Το βιβλίο είναι ένα ψευδοβυζαντινό fantasy, που ανακατεύει μέσα ελληνικούς μύθους, ακριτικές αφηγήσεις και στοιχεία πραγματικής ιστορίας, αλλαγμένα τόσο ώστε να διακρίνει κανείς ένα κλείσιμο του ματιού, ανάλογο μ’ εκείνο του G.R.R. Martin προς τον Εκατονταετή Πόλεμο και τον Πόλεμο των Ρόδων.

Υπάρχουν τρεις κύριοι άξονες περί τους οποίους στρέφεται η πλοκή (ο μισθοφόρος Αργυρός, ο νεαρός Φιλάρετος και ο Μέγας Λογοθέτης Σεβαστιανός, πράγμα για το οποίο ήδη μας πληροφορεί το οπισθόφυλλο), οι οποίοι με τη σειρά τους κινούν άλλα γρανάζια, στρόφαλα και αφηγηματικούς ιμάντες, ώστε όταν πρωτοβλέπει κανείς το συνολικό τεχνούργημα, φαντάζει ένα μηχανικό χάος. Ωστόσο, καθώς ακολουθεί κανείς τις αλληλουχίες της ιστορίας, κομμάτια του μηχανισμού αποκαλύπτουν τη λογική δομή τους, προτρέποντας τον αναγνώστη να συνεχίσει.

Αν έχω μια μικρή ένσταση, είναι η επιλογή τεμαχισμού κάθε κεφαλαίου σε πολλές παράλληλες αφηγήσεις, που σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή παρακολουθούμε συγχρόνως μικρές εξελίξεις περί τον κάθε άξονα, ενώ θα προτιμούσα οι εναλλαγές να είναι λίγο λιγότερο συχνές. Αυτό ωστόσο, αποτελεί καθαρά προσωπική προτίμηση.

Εν κατακλείδι, είναι ένα εξαιρετικά λεπτοδουλεμένο και προσεγμένο βιβλίο που ξεφεύγει από τις τετριμμένες συμβάσεις του fantasy, δίχως όμως να τις αγνοεί.

Αναμένουμε τη συνέχεια ΚΤΘΔ!

Α.Μ.

View all my reviews

Advertisements

ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΥΘΕΝΑ, του Περικλή Μποζινάκη (Εκδόσεις Ars Nocturna)

Σελίδες από το πουθενάΣελίδες από το πουθενά by Περικλής Μποζινάκης
My rating: 5 of 5 stars

Το “τέλειο βιβλίο” είναι σε μεγάλο βαθμό κάτι υποκειμενικό, κατά κανόνα ιδιαίτερα σπάνιο, αν όχι ανύπαρκτο, οπότε εν προκειμένω θα ξεκινήσω με το μοναδικό μου παράπονο από το παρόν: δεν ξέρω αν θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο, καθότι αυτό επαφείεται πάντα στην ιδεατή μορφή που έχει γι’ αυτό ο συγγραφέας – θα ήθελα όμως να είναι. Αυτό είναι όλο – και προχωρώ στην ουσία του πράγματος.

Το βιβλίο αυτό είναι μια συλλογή από στοχασμούς: λογοτεχνικούς, υπαρξιακούς και μεταξύ τους αλληλεπιδρώντες. Μιλά για τον Κάφκα, τον Ντοστογιέφσκι, τον Πόε, τον Μπάλαρντ, τον Μπράντμπερι, τον Μπάροουζ και μέσα από όλους αυτούς για τις όψεις, τις προβληματικές και τις σχιζοφρένειες της ανθρώπινης ύπαρξης.

Μέσα σε όλα αυτά, ο Περικλής Μποζινάκης μιλά επίσης για τον εαυτό του και παρά να μείνει μια απόμακρη πένα, πλησιάζει τον αναγνώστη, όπως άλλοτε τον ακροατή σε μια γνώριμη σκηνή, σ’ ένα μπαρ σκοτεινό όσο και φιλόξενο και του λέει πως οι στοχασμοί αυτοί κι οι αγωνίες δεν είναι απλά κάποια θεωρητικά κατασκευάσματα, αλλά πηγάζουν από τα νωπά σωθικά ενός ανθρώπου.

Είναι ένα βιβλίο γεμάτο στοχασμούς που γεννούν συνειρμούς και κατ’ επέκταση άλλους στοχασμούς, ένα βιβλίο που προσκαλεί τον αναγνώστη να διαβάσει, να ψάξει και τελικά να ενεργήσει, με όποιον τρόπο αυτός νομίζει, για όσα περιέχονται στις Σελίδες από το Πουθενά.

Είναι ένα βιβλίο για τον σκεπτόμενο άνθρωπο και τους πολλούς του πόνους και θαρρώ κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος θα βρει μέσα ένα απόσταγμα σκέψεων που πιθανώς να τον κάνουν να νιώθει λιγότερο μόνος – να νιώσει πως δεν είναι ένας μονήρης τρελός σε έναν κόσμο επικοινωνιακών σκουπιδιών και άγονης καλλιέργειας από “Likes”.

Καθότι ο σκεπτόμενος άνθρωπος συχνά αυτοπροσδιορίζεται ως τέτοιος, υποβάλλοντας ύστερα τον ισχυρισμό στη δοκιμασία των υπολοίπων, δεν ξέρω αν είμαι πραγματικά τέτοιος (άλλωστε, κατά μία εκδοχή, κάθε πραγματικότητα είναι υποκειμενική). Ωστόσο, παραθέτω το απόσταγμα που βρήκα πιο οικείο και το οποίο πλέον συχνά επαναλαμβάνω:

“Ο Αυτοσκοπός οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον εθισμό και μετά στην καταστροφή”.

Α.Μ.

View all my reviews

ΟΣΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΛΚΟΟΛ, ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ, του Δημήτρη Μαμαλούκα

Όσο υπάρχει αλκοόλ υπάρχει ελπίδαΌσο υπάρχει αλκοόλ υπάρχει ελπίδα by Δημήτρης Μαμαλούκας
My rating: 5 of 5 stars

Αυτό το βιβλίο του Δημήτρη Μαμαλούκα είναι μια σπουδή στις αντιφάσεις. Παρότι λαμβάνει χώρα στο 1993, μοιάζει post-apocalyptic. Παρόλο που είναι στην ουσία μια περιπλάνηση δίχως έγκλημα ή πολλή δράση, έχει έντονα τα στοιχείοα του noir. Παρόλο που δεν ξέρω το γιατί ακριβώς, το καταβρόχθισα ουσιαστικά μέσα σε δυο μέρες.

Θα έλεγα πως είναι μια ασφαλής έκθεση στην πεζή φρίκη ανθρώπων που ζουν πολύ χειρότερα από εμάς, ξεχασμένοι ακόμη κι από τους ίδιους τους τους εαυτούς. Διαβάζοντας το βιβλίο και κυρίως αφήνοντάς το, νιώθει κανείς πολύ καλύτερα για τις δικές του συνθήκες ζωής, για τις δικές του επιλογές, για τα δικά του λάθη.

Έχει επίσης έναν πολύ έντονο, πολύ απτό αισθητηριακό άξονα, με το κρύο, τη βρώμα και τη σήψη να σχηματίζονται ως ύπουλες ψευδαισθήσεις στον αναγνώστη, κατά τρόπο ώστε είναι πολύ ευγνώμων για την κουβέρτα που έχει τυλιγμένη γύρω του κι ένα δωμάτιο που (πιθανώς) να μην μπάζει.

Υπάρχει επίσης και ένα στοιχείο συμβολισμού, όπου ο αφηγητής, ταξιδεύντας και παραμέντοντας για λίγες ημέρες στην τσιμεντένια κόλαση, παρέα με τους καταραμένους, ανακαλύπτει μες στον βούρκο αυτό που αντιλαμβάνεται ως σπάνιο πετράδι και πασχίζει να το πάρει μαζί του, ως άλλος ήρωας σκοτεινού παραμυθιού.

Αυτό το βιβλίο, όμως, κάθε άλλο παρά παραμύθι είναι…

Α.Μ.

View all my reviews

ΤΟ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙ ΤΗΣ ΑΒΥΣΣΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ, του Γιώργου Βορέα Μελά

Το μαργαριτάρι της αβύσσου και άλλα θαλασσινά παραμύθιαΤο μαργαριτάρι της αβύσσου και άλλα θαλασσινά παραμύθια by Γιώργος Βορέας Μελάς
My rating: 4 of 5 stars

Πάει καιρός που έχω διαβάσει και ξαναδιαβάσει το βιβλίο του Γιώργου, σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μου και σε διαφορετικές εκδόσεις (τώρα βρίσκεται στην τρίτη του έκδοση, από τις εκδόσεις mamaya πλέον). Την πρώτη φορά, το διάβασα δίχως να γνωρίζω το Γιώργο, επειδή ήταν από τα ελάχιστα αναγνώσματα σύγχρονης (εννοώντας μετά το 2000) ελληνικής λογοτεχνίας που απέδιδαν φόρο τιμής στο λαϊκό παραμύθι και ως μαθητευόμενος, τότε, παραμυθάς, απλά καταβρόχθιζα οτιδήποτε τέτοιο βρισκόταν στο δρόμο μου. Τη δεύτερη φορά, αφού είχαμε γνωριστεί με το Γιώργο, μου χάρισε το αντίτυπο της αναθεωρημένης έκδοσης (ακόμα πριν την εποχή της Άρπης, αλλά σε μια εποχή που είχα ολοκληρώσει την “τυπική” μαθητεία μου ως αφηγητής και είχαμε γνωριστεί στα πλαίσια εκδηλώσεων όπου η αφήγηση και η λογοτεχνία του φανταστικού αποτέλεσαν τη βάση για τις πρώτες συζητήσεις μας).

Τα παραθέτω αυτά για να εξηγήσω πως το βιβλίο του Γιώργου το διάβασα σε κάθε περίπτωση, όχι ως λογοτεχνία του φανταστικού όπως αυτή νοείται συνήθως, αλλά ως μια σύγχρονη παραμυθιακή λογοτεχνία. Ο ιδιόμορφος τρόπος γραφής, η δομή και τα μοτίβα μπορεί να φαντάζουν παράξενα στον “συνηθισμένο” (ας το πούμε) αναγνώστη, αλλά στο δικό μου μάτι είχαν αυτή την αίσθηση προφορικότητας που περιμένεις ν’ ακούσεις από τον αφηγητή, τον ταξιδιώτη που είδαν πολλά τα μάτια του, που άκουσε το τραγούδι των πνιγμένων και τις ιστορίες από τα ίδια τα στόματα των Δρακοβασιλιάδων. Γνωρίζοντας τον Γιώργο, μαθαίνοντας πως ήταν ναυτικός και πως οι ιστορίες αυτές, στην πλειοψηφία τους, γράφτηκαν πράγματι σε μακρινές θάλασσες, είχα το πρίσμα για να τις δω ακόμα καθαρότερα.

Είναι ιστορίες που πράγματι μιλούν για δράκοντες, για γίγαντες, για σκοτεινούς τόπους και νησιά ευλογημένα, όλα θαρρείς βγαλμένα από την “κοινή ελληνική μνήμη” και συνάμα την προσωπική, ανθρώπινη μνήμη του Γιώργου, που με τον τρόπο του μνημονεύει πάντα τη Χίο. Η έλξη και το άλγος που νιώθουν μακριά από τη θάλασσα οι χαρακτήρες είναι η δική του έλξη, το δικό του άλγος, η ανάγκη για το ταξίδι – και σε αυτό το ταξίδι, παίρνει μαζί τον αναγνώστη, που ασφαλής, όσο και ανήμπορος, παρακολουθεί όλα τα φρικτά και θαυμαστά που συμβαίνουν στους ήρωες των ιστοριών.

Είναι επίσης ενδιαφέρον πως όλες οι ιστορίες λαμβάνουν χώρα στο ίδιο “σύμπαν”, στον ίδιο κόσμο. Ακούς σε μια ιστορία για το τραγούδι των πνιγμένων και παρακάτω εξιστορείται το ίδιο το Τραγούδι των Πνιγμένων. Ακούς ξανά και ξανά για τους Δρακοβασιλιάδες κι έρχεται η στιγμή να μάθεις τι ακριβώς συνέβη με αυτούς. Αυτές είναι ορισμένες μόνο από τις “τρίπλες” του βιβλίου, όμως θαρρώ τις υπόλοιπες αξίζει να τις ανακαλύψετε μόνοι σας.

Η παραμυθιακή και μυθολογική υφή των ιστοριών, τους προσδίδουν έναν έντονα ελληνικό χαρακτήρα. Ταυτόχρονα, όμως, για τον άνθρωπο που ξέρει πως οι μύθοι και τα παραμύθια είναι κοινή κληρονομιά όλων των λαών, οι ιστορίες αυτές είναι παγκόσμιες.

View all my reviews

ΠΝΕΥΜΑΤΑ, της Ευθυμίας Ε. Δεσποτάκη (Εκδοσεις Mamaya)

Πνεύματα: Μια ιστορία της πικρής στροφήςΠνεύματα: Μια ιστορία της πικρής στροφής by Ευθυμία Δεσποτάκη
My rating: 5 of 5 stars

Πάει αρκετός καιρός που τελείωσα το βιβλίο της Ευθυμίας, όμως μόλις τώρα βρέθηκε λίγος χρόνος να γράψω κάποια λόγια. Θα ξεκινήσω με μια παραδοξότητα: στη δική μου αντίληψη, μια από τις μεγαλύτερες αρετές ενός βιβλίου φαντασίας, είναι να ‘ναι πιστευτό, πράγμα που αμέσως εγείρει ερωτήματα κι ενστάσεις όπως, “μα δράκοι, μαγεία, τέρατα κλπ. κλπ.” Δεν το εννοώ όμως έτσι. Το εννοώ στα πλαίσια της ρήσης: “όλα τα παραμύθια είναι ψέματα κι όλα λένε την αλήθεια”. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν τα γεγονότα είναι αληθινά η αληθοφανή, αλλά αν η όποια, όσο κι εξωφρενική τους περιγραφή, περικλείει μια ή περισσότερες αλήθειες, τις οποίες υπηρετεί ο συγγραφέας.

Τα “Πνεύματα” της Ευθυμίας Δεσποτάκη το κάνουν αυτό με ιδιαίτερη ευσυνειδησία. Ο κόσμος, μια φαντασιακή αντανάκλαση της Ελληνιστικής Περιόδου των Επιγόνων, δεν είναι απλά θεμελιωμένος πέτρα-πέτρα κατά τρόπο που πείθει η ύπαρξή του, αλλά ενταγμένος σ’ ένα κοσμογονικό πλαίσιο που επιτρέπει να έχει πραγματικά υπάρξει, ή να υπάρξει όταν ο κόσμος μας βρεθεί σε μια επόμενη, δική του Πικρή Στροφή.

Οι χαρακτήρες, έπειτα, δεν υπάρχει καμία στιγμή που δίνουν την αίσθηση ότι είναι προϊόντα “αυτόματης γένεσης”, αλλά έχουν δομηθεί και παρουσιάζονται σαν προϊόν των εμπειριών τους: δεν είναι ηθοποιοί που απλά βγαίνουν στη σκηνή για λίγες σελίδες, προς τέρψιν του αναγνώστη κι ύστερα επιστρέφουν σαν ανδρείκειλα σε κάποιο αποθηκευτικό χώρο, περιμένοντας την επόμενη παράσταση. Έχουν σάρκα και οστά, πόνους, πίκρες και σώψυχα που πρέπει πρώτα να αποδεχτούν και ν’ αντιμετωπίσουν οι ίδιοι, πριν μπορέσουν ν’ ανοιχτούν μεταξύ τους, όταν κι εφ’ όσον είναι δυνατόν να συμβεί.

Οι θεοί, τέλος, που αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία από τους υπόλοιπους χαρακτήρες, αντανακλούν, κατ’ εικασία δική μου, δύο ιστορικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις. Οι γνώριμοι θεοί, όπως οι θεοί του αρχαιοελληνικού κι ελληνιστικού κόσμου, δεν δρουν απλά “ανθρώπινα”, αναγνωρίσιμα, αλλά κυριολεκτικά περπατούν ανάμεσα στους ανθρώπους, μονάχα κατ’ επίφασιν κρυμμένοι. Κατ’ ουσία, αντανακλούν την ίδια την ανθρωπότητα που τους λατρεύει. Οι άλλοι θεοί όμως, οι μη γνώριμοι, είναι ανεξιχνίαστοι, οδηγούν με την ίδια ευκολία στην έκσταση ή στην τρέλα, είναι φαινομενικά συνάμα παντογνώστες και ανόητοι, όπως αυτό φαίνεται στα μάτια των θνητών, που πασχίζουν να ερμηνέψουν τις βουλές τους με ακατάλληλα εργαλεία.

Σε τελική ανάλυση, πέρα από αυτά και άλλα πολλά στοιχεία που διέπουν τη δομή και την πλέξη του κόσμου, το βιβλίο είναι επίσης μια καλοφτιαγμένη περιπέτεια, όπου ένας κατά περίπτωση κυνικός, φιλάργυρος, ευφυής, , αφοσιωμένος και με χαμηλή αυτοεκτίμηση νεαρός, πρέπει να μάθει πώς να γδυθεί την ψυχολογική αρματωσιά με την οποία τον έχουν φορτώσει οι ταλαιπωρίες του, να πάψει να βλέπει τον κόσμο άσπρο-μαύρο και να διεκδικήσει τη θέση του σαν οντότητα ανεξάρτητη από κηδεμόνες, αρχόντισσες, μάγισσες και θεούς.

Αν μη τι άλλο, αν απολαμβάνετε να περιδιαβαίνετε κόσμους γεμάτους όψεις, μυρωδιές και απολαύσεις, που από τις λέξεις στο χαρτί και διαμέσω του νου γαργαλούν φασματικά τις αισθήσεις, προτείνω αυτό το βιβλίο ανεπιφύλακτα.

A.M.

View all my reviews

%d bloggers like this: